2º de BACHILLERATO        2ª EVALUACIÓN    curso 2007/2008
4.- INTRODUCCIÓN Á CÉLULA
4.2.- Envolturas Celulares: Membrana Plasmática e Parede Celular Vexetal
- A membrana plasmática. Composición: lípidos, proteínas e glícidos de membrana. Estructura: modelo de mosaico fluído (non se esixirá o coñecemento de modelos xa descartados sobre a estructura da membrana). Propiedades da membrana: fluidez e asimetría. Funcións da membrana..
- A parede celular vexetal: breve explicación da súa composición, estructura e función. (Lembrar que a parede celular das bacterias non ten as características da vexetal).
4.3.- O Citoplasma: Citosol e Orgánulos
4.3.1. Citosol. - Definilo como citoplasma sen orgánulos ou fracción soluble do citoplasma. Compoñentes: citoesqueleto e ribosomas
- Citoesqueleto: microfilamentos (filamentos de actina) e microtúbulos.
- Ribosomas: estructura e función. Complexos macromoleculares formados por dúas subunidades e compostos por ARNr e proteínas (non especificar tipos de ARNr e proteínas). Función: biosíntese de proteínas. Concepto de polisoma ou polirribosoma.
4.3.2. Orgánulos de membrana simple (retículo endoplásmico e aparato de Golgi) e de dupla membrana (que ademais conteñen ADN: mitocondrias, cloroplastos e núcleo).- Estructura e función do retículo endoplasmático e aparato de Golgi. Breve explicación de lisosomas (primarios e secundarios), peroxisomas e vacuolas.  - Estructura e funcións de cloroplastos e mitocondrias. Facer referencia á teoría endosimbióntica. - O núcleo. Envoltura nuclear: estructura. Nucleoplasma. O núcleo interfásico: a cromatina. O nucleolo (ser breve indicando o que é e a súa función). Estructura do nucleosoma, cromatina e cromosomas.
Bloque II: FISIOLOXÍA CELULAR
 5.- CICLO e DIVISIÓN CELULARES
5.1. O ciclo celular en células eucariotas: interfase e mitose . - Explicar o concepto de ciclo celular (período de biosíntese e crecemento das células ó que sigue unha división celular), describindo brevemente o que ocorre dentro de cada unha das súas fases (G0, G1, S, G2, M). Indicar ós estudiantes a duración do ciclo celular así como as variacións no contido de ADN durante o ciclo celular. Estudio das fases da mitose. Citocinese. Importancia biolóxica da mitose .
5.2. Meiose - Resaltar que é un tipo de división celular que ocorre só en células xerminais (precursoras de gametos). Fases da meiose. Non é preciso memorizar as subfases da meiose aínda que compre suliñar os fenómenos de recombinación xenética e a reducción cromosómica que se producen neste proceso. Recalcar que entre a primeira e segunda división da meiose non hai duplicación ou síntese de ADN. Importancia biolóxica da meiose (posibilita a reproducción sexual). En relación con isto é preciso falar das ventaxas da reproducción sexual como fonte de variabilidade necesaria para que funcione a selección natural.
6.- TRANSPORTE CELULAR. - Comprender a necesidade dos fenómenos de transporte e a importancia das membranas nos devanditos procesos. É importante explicar a distinción entre transporte pasivo (difusión simple e facilitada) e transporte activo como procesos que permiten o paso de pequenas moléculas a través de membranas. Referirse tamén, pero brevemente, á exocitose e endocitose (pinocitose, fagocitose e endocitose mediada por receptor).

Bloque III: A BASE QUÍMICA DA HERDANZA. ASPECTOS QUÍMICOS E XENÉTICA MOLECULAR

9.- XENÉTICA MENDELIANA
- Conceptos básicos: genotipo y fenotipo, caracteres hereditarios cualitativos y cuantitativos, alelos, homocigosis y heterocigosis, dominancia y recesividad, codominancia y dominancia intermedia.
- Formulación actual das Leis de Mendel. Enumerar os principios básicos da teoría cromosómica da herdanza.
- Herdanza dos grupos sanguíneos: sistema ABO e factor Rh. Herdanza ligada ó sexo: poñer como exemplo a herencia de enfermidades como a hemofilia e o daltonismo.

10.- FLUXO DE INFORMACIÓN XENÉTICA NOS SERES VIVOS
- Os ácidos nucleicos como portadores da información xenética. Introducir o concepto de xenoma como o material xenético dun organismo (no caso dos virus serían as moléculas completas de ADN ou ARN que levan a información xenética). Explicar con claridade o fluxo da información xenética nos seres vivos: o dogma central da Bioloxía Molecular.

 

Replicación

 

Transcripción

 

Traducción

 

ADN

 

 ADN

 

 ARN

 

Proteínas

 

 

 

Reversotranscripción

 

 

 

- Comentar os experimentos que demostraron que o ADN é o portador da información xenética, Concepto de xene desde un punto de vista mendeliano (unidade da herdanza) e molecular (unidade de transcripción).

11.- A REPLICACIÓN DO ADN
- Comentar que a de tódolos modelos propostos para explicar a replicación do ADN (dispersivo, conservativo e semiconservativo), o experimento de Meselson e Stahl demostrou que o ADN replícase segundo o modelo semiconservativo. Explicar de forma moi simplificada o mecanismo xeral da replicación..
- Moi relacionado coa replicación do ADN está a técnica da PCR (reacción en cadea da polimerasa) que consiste na replicación do ADN in vitro (explicala brevemente).

12.- A TRANSCRIPCIÓN
- A Transcripción: síntese e procesamento (maduración) do ARN. Mecanismo xeral da transcripción: as ARN polimerasas e os promotores. Explicar que o ARN sofre modificacións post-transcripcionais sinalando a eliminación de intróns e empalme de exóns. Indicar onde ocorren estes procesos. - Explicar brevemente a reversotranscripción.

13.- O CÓDIGO XENÉTICO
- O código xenético: características xerais. Mencionar a existencia dalgunhas excepcións ó código xenético (mitocondrias e ciliados) pero deixando clara a universalidade do mesmo. Comentar a aportación de Severo Ochoa. Non hai que memorizar ningún triplete.

14.- A TRADUCCIÓN
- A Traducción: mecanismo xeral. Hai que falar da activación dos aminoácidos e a súa unión ó ARNt (moi breve pero citar as aminoacil-ARNt sintetasas). Explicar claramente o concepto de unión codón-anticodón..

15.- REGULACIÓN DA EXPRESIÓN XÉNICA
- Importancia da regulación da expresión xénica. En procariotas, poñer como exemplo o operón lac Indicar que en eucariotas, a regulación xénica é fundamental en procesos como o desenvolvemento e a diferenciación celular. Comentar cómo as hormonas poden intervir no control da expresión xénica.

16.- AS MUTACIÓNS
- A mutación e a súa importancia na evolución dos seres vivos. Definir o concepto de mutación desde un punto de vista molecular (secuencia de nucleótidos) e macromolecular (alteracións intracromosómicas e no número de cromosomas).  A relación das mutacións (fonte de variabilidade) coa → cambio →evolución é moi importante. Podemos resumilo como segue: mutación   selección natural. Aínda que con brevidade, deixar ben claro o adaptación  concepto de selección natural e quen foi Darwin.

 

 AVALIACIÓN: Ao longo de todo o curso levaranse a cabo tres avaliacións cos seus correspondentes temas. Os contidos impartidos na materia de Bioloxía serán valorados do seguinte xeito: